top of page

ការរំលោភ​ផ្លូវភេទ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ត្រូវ​ចាត់​ជា​បទឧក្រិដ្ឋ​នៅ​ទូទាំង​អាស៊ាន

អ្នកស្រាវជ្រាវវ័យក្មេងរបស់យើង ហេង ម៉ូលីកា បានបោះពុម្ពផ្សាយអត្ថបទតស្សនៈនៅក្នុង VOD​ Khmer កាលពីថ្ងៃទី ២៨​​​​ ខែវិចិ្ឆកា ​ឆ្នាំ២០២២​​ ដោយមានអត្ថាធិប្បាយអំពីការរំលោភផ្លូវភេទក្នុងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍​ គឺជាហិង្សាផ្លូវ​ភេទ​​ទៅ​​លើ​​ស្ត្រី​​។ ​ដើម្បីអានអត្ថបទអត្ថាធិប្បាយនេះជា​អង់គ្លេស


 

មាតិកាអត្ថបទ


ការរំលោភផ្លូវភេទក្នុងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍​ គឺជាហិង្សាផ្លូវ​ភេទ​​ទៅ​​លើ​​ស្ត្រី​​ដែល​​ជា​​ភរិយា​ដោយ​មិន​មាន​ការ​​ព្រម​​​ព្រៀង​​​ពី​​នាង ហើយ​​បញ្ហា​​នេះ​​ កំពុង​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​តំបន់ ដោយសារគំនាប​វប្បធម៌ និងភាព​ពុំ​ច្បាស់​លាស់​​នៃ​​និយម​ន័យ​​ផ្លូវ​ច្បាប់។


ប៉ុន្តែ​មាន​​តែ​ប្រទេស​មួយ​​ចំនួន​​ប៉ុណ្ណោះ​​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង​១០ បាន​កំណត់​​ការ​រំលោភបំពាន​នេះ​ក្នុង​ច្បាប់​ព្រហ្មទណ្ឌ​របស់​ខ្លួន។


មួយភាគបីនៃស្ត្រីជា​ដៃគូ​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ដែល​មានអា​យុច​ន្លោះពី​ ១៥ឆ្នាំ ទៅ​ ៤៩​ឆ្នាំ នឹង​ជួបប្រទះ​អំពើ​ហិង្សា​ផ្លូវ​កាយ និង​/ឬផ្លូវភេ​ទ​ ពី​ដៃ​គូ​បច្ចុប្បន្ន ឬអតីត​ដៃ​គូ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ម្តង​ក្នុងជីវិត​របស់​ពួក​គេ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យ​ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក ឆ្នាំ២០២១។​


ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​អាពាហ៍ពិពាហ៍នេះ ត្រូវបានគេមើលរំលង​ក្នុង​ប្រទេស​​មួយ​ចំនួ​ន​នៃ​​សមាគម​ប្រជា​ជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ពីព្រោះតាមប្រពៃណី ទង្វើនេះ​មិន​ត្រូវ​​បានចាត់​ទុក​​​ថាជា​​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​នោះ​ទេ ហើយ​បទ​ដ្ឋាន​​សង្គម​​​នៅទូទាំង​តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ ​មិន​បានចាត់​ទុក​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​​នៃ​​ភាព​​​ជា​​ប្តី​ប្រពន្ធ​​ថា​ជា​បទ​ល្មើស ឬ​ជា​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​​ស្ត្រី​នោះ​ទេ។ ​ប្រទេស​​ចំនួន​៥ ក្នុង​​ចំណោម​​១០​ប្រទេស​របស់​អាស៊ាន រួមទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជាផ​ងដែរ ការរំលោភផ្លូវភេទ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ប្ដីប្រពន្ធ​​ ​នៅតែស្ថិត​ក្រោម​ភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្នែក​ច្បាប់ និងក្នុងបទដ្ឋានគតិយុត្ត។


ជាការ​ពិត​ណាស់ ​ដើម្បី​ការ​ពារ​​សិទ្ធិ​ស្ត្រី​ដែលភាគច្រើនជាជនរងគ្រោះ ការរំលោភ​បំពាននេះមិន​​គួរត្រូវ​បាន​អត់ឱន​ឡើយ។ ទង្វើនេះគួរ​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ថា​ ជាបទឧក្រិដ្ឋដែល​ត្រូវប្រឈម​នឹង​ការ​ផ្តន្ទាទោ​ស​ព្រហ្ម​ទណ្ឌ។ អាស៊ានដែលជាសមាគមថ្នាក់តំបន់​ គួរ​យក​បញ្ហា​នេះធ្វើ​ជា​ប្រធាន​បទ​​អាទិភាព​​សម្រាប់​​ទាំង​​កិច្ច​សន្ទនា និង​សកម្មភាព​ជាក់ស្តែងរួមគ្នា។


ច្បាប់ ការយល់ឃើញ និង​ជំនឿលើការរំលោភផ្លូវភេទ​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​អាពាហ៍ពិពាហ៍


នៅពេលនិយាយដល់ច្បាប់​ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​អាពាហ៍ពិពាហ៍ មាន​ការ​យល់​ឃើញ និង​ចែង​ខុសៗ​គ្នា​នៅ​ទូទាំង​អាស៊ាន។


ប្រទេសមួយចំនួន​ដែល​នាំមុខ ដូចជា ឡាវ ហ្វីលីពីន វៀត​ណាម និ​ង​ថៃ បាន​ចែង​យ៉ាងច្បាស់​ថា​ ការ​រំលោភ​ផ្លូវភេទ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនងគូ​ស្នេហ៍​ស្រប​​ច្បាប់នេះ ជាបទឧក្រិដ្ឋនៅក្នុងក្រមច្បាប់របស់​ពួក​គេ។


កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ បន្ទាប់ពី​ចំណាយពេ​ល១០​ឆ្នាំ​​ក្នុងការពិភាក្សា ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី បាន​សម្រេច​ដាក់​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ក្នុងទំ​នាក់​ទំនង​អាពាហ៍ពិពាហ៍ ថាជាការប្រព្រឹត្តបទ​ឧក្រិដ្ឋ​ក្នុងច្បាប់ស្ដីពីអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ។


ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ ក្រមច្បាប់នៃប្រទេសមួយចំនួនទៀត ដូចជា ម៉ាឡេស៊ី ប្រ៊ុយណេ និងមីយ៉ាន់ម៉ា បានបដិសេធយ៉ាង​ដាច់​អហង្ការ​​ចំពោះការកំណត់ជាបទឧក្រិដ្ឋ និងដាក់ទោស​ទង្វើនៃ​ការរួមភេទដោយពុំមានការព្រមព្រៀងគ្នារវាងប្តីនិងប្រពន្ធនេះ ​ពី​ព្រោះ​ប្រទេស​សមា​ជិក​អាស៊ា​​នទាំង​នេះមិន​ចាត់ទុក​ទង្វើនេះ​​ថា​ជាការរំលោភផ្លូវភេទទេ។


នៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ការរំលោភផ្លូវភេទ​ក្នុង​​ទំនាក់​ទំន​ង​​​ប្តី​ប្រពន្ធ អាច​កើត​មាន​ឡើង​តែ​ក្នុង​ករណី​ដែល​ប្រពន្ធ​មាន​អាយុ​ក្រោម១៣​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ ​ហើយប្រទេសប្រ៊ុយណេ បាន​ចែងដូច​គ្នា​នេះសម្រាប់​​តែករណី​ប្រពន្ធ​អាយុក្រោម១៤ឆ្នាំ។


ក្នុងឆ្នាំ​២០១៣ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានស​ម្រេច​ចិត្ត​មិន​ទទួលស្គាល់​​ការរំលោភ​ផ្លូវភេទ​ក្នុង​​ចំណង​អាពាហ៍ពិពាហ៍ ដោយពន្យល់ថា គំនិតនេះផ្ទុយនឹងច្បាប់ Syariah (ច្បាប់សាសនានៃប្រពៃណីអ៊ីស្លាម) និង​ជំនឿ​​​សាសនា​​របស់​​ពួ​ក​គេ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ទេស​រដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Mohamed Hanipa Maidin បានប្រាប់សភាថា រដ្ឋាភិបាល​​មិនមាន​​គម្រោង​ដាក់​ការរួមភេទ​ដោយពុំមានការព្រមព្រៀងគ្នា រវាងប្តីប្រពន្ធ​ជាបទឧក្រិដ្ឋនោះ​ទេ ដោយ​ហេតុ​ថា ទង្វើនេះមានការ​ពិបាក​ក្នុងការបញ្ជាក់នៅក្នុងតុលាការ។


នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អាស៊ាន​​ផ្សេង​​ទៀត ការរំលោភផ្លូវភេទក្នុងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍ មិន​​បាន​ចែង​ច្បាស់លាល់​ក្នុង​​ច្បា​ប់​ទេ។


នៅប្រទេសសិង្ហបុរី អភ័យឯកសិទ្ធិ (immunity) ក្នុងការរំលោភបំពានក្នុងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍​ពិពាហ៍​ ​ត្រូវបានដកចេញ​ក្នុង​រយៈ​ពេល២ឆ្នាំ​ចុងក្រោយនេះប៉ុណ្ណោះ ហើយនាពេលបច្ចុប្បន្ន ច្បាប់​ក្នុងប្រទេស​នេះនៅតែមិនបង្ហាញឱ្យច្បាស់​ថា ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទក្នុងទំនាក់​ទំនងអាពាហ៍​ពិពាហ៍​ជាអំពើ​ខុស​ច្បាប់ ដែ​ល​នេះ​ជា​កត្តាធ្វើឱ្យ​​ជនរងគ្រោះនៅស្ងៀម មិនធ្វើការ​ប្ដឹង និង​មិន​ទទួល​​បានយុត្តិធម៌។ នាពេលអនាគត ខណៈពេលដែលប្រទេសសិង្ហបុរី អាចជំរុញការដាក់ទណ្ឌកម្មលើការរំលោភនេះ អ្នកជំនាញនិយាយថា ឧបសគ្គពិតប្រាកដកំពុងត្រូវបានពិភាក្សា។


លោក Pratap Kishan នាយកក្រុមហ៊ុនផ្ដល់សេវាកម្មផ្លូវ​ច្បាប់ Kishan Law Chambers LLC នៅប្រទេសសិង្ហបុរី ចោទ​ជា​សំណួរ​​ថា បើមា​ន​ការ​ដាក់​ទោសជនដែល​ប្រព្រឹត្តទង្វើ​រំលោភបំពាន​នេះ ​តើប្តីឬប្រពន្ធ​ដែល​​ជាជនរងគ្រោះនៃ​ការ​បំពាន​ ​នឹងចេញ​មុខ​មក​ធ្វើការ​ចោទ​ប្រកាន់​ដែរ​ឬ​ទេ?


ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ នៅ​​ប្រទេស​កម្ពុជា ក្រម​ច្បាប់​​​មិន​បានចែង​ជាក់លាក់​​អំពី​ការរំលោភផ្លូវភេទក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​អាពាហ៍ពិពាហ៍​​ទេ។ ក្នុង​ច្បាប់​របស់​កម្ពុជា​ ស្តីពី ការទប់ស្កាត់អំពើ​ហិង្សា​ក្នុងគ្រួសារ និង​ការ​ការ​ពារ​ជនរងគ្រោះ​ មានការប្រើពាក្យពេចន៍​​មិន​​ច្បាស់​​លាស់ ទាក់ទងនឹងគោលគំនិត​នៃកា​រ​រំលោភ​បំពាន ដូចជា និយមន័យនៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និង​ការរំលោភផ្លូវ​​ភេទក្នុង​​ទំនាក់​​ទំនង​ប្តីប្រពន្ធ​ ជាដើម។


នៅក្នុងមាត្រា​៣ និង​៧ នៃច្បាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ស្តីពី ការ​ទប់​ស្កាត់​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុងគ្រួសារ និង​ការ​ការ​ពារ​ជន​រង​គ្រោះ ទទួល​ស្គាល់​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនងអាពាហ៍​ពិពាហ៍​ថា​ជាអំពើ​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​តាម​រយៈ “ការ​ឈ្លាន​ពាន​ផ្លូវ​ភេទ” ដោយ​​​ប្រើ​​អំពើ​ហិង្សា។ ច្បាប់នេះ​បញ្ជាក់​ថា “ការរួមភេទដោយហិង្សា” ជា​ធាតុ​ផ្សំ​នៃ “ការបំពានផ្លូវភេទ” ប៉ុន្តែមិនមាននិយមន័យ​​ច្បាស់​​លាស់​ពី “ការរួមភេទដោយហិង្សា” នោះទេ។ ច្បាប់នេះក៏មិន​មាន​ចែង​ពី “បញ្ហា​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​យល់​ព្រម ​​(consent)” ដែល​ជា​ចំណុច​សំខាន់​នៃ​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​នោះ​ដែរ។


ដោយសារតែនិយមន័យមិនច្បាស់លាស់ទាំងនេះហើយ ដែលបណ្ដាលឱ្យ​​ជនល្មើស​ភាគច្រើន​មិន​ត្រូវ​បាន​ផ្តន្ទា​ទោស ឬ​ត្រូវ​​បាន​​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទល្មើស​ផ្សេង​ទៅ​វិញ ជាក់​ស្តែង​ដូច​ជា បទ​ល្មើស​នៃ​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ​ជាដើម ព្រោះតា​ម​ទំនៀម​​ទម្លាប់ អំពើ​​ហិង្សា​​ក្នុ​ង​​គ្រួសារមាន​លក្ខណៈ​ដែល​អាច​ទទួល​យក​បាន​ថា​ជាបទឧក្រិដ្ឋដែលប្រព្រឹត្តដោយប្តីទៅលើប្រពន្ធ។


Inala Fathimath ទីប្រឹក្សារបស់​អង្គការ​សហប្រជា​ជាតិ​សម្រាប់​ស្ត្រី (UN Women) យល់​ស្រប​នឹង​បញ្ហា​នេះ និង​​លើក​​ឡើង​ថា៖ «ភាគច្រើនប្រសិន​បើករណីអំពើហិង្សាផ្លូវភេទកើត​ឡើង​នៅក្នុង​ផ្ទះ នោះវានឹង​ក្លាយជា​ករណី​អំពើ​ហិង្សា​ក្នុងគ្រួសារ»។


នៅទូទាំងតំបន់ បើទោះបីជា​នៅ​​ក្នុង​​បណ្ដា​ប្រទេស​ដែល​​​ការ​រំលោភផ្លូវភេទក្នុង​ចំណង​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​នេះ ​ត្រូវបានចែងយ៉ាង​ច្បាស់​ថា​ជាបទឧក្រិដ្ឋនៅក្នុងក្រមច្បាប់ក៏ដោយ ក៏បទ​ដ្ឋានសង្គម​នៅតែចាត់​ទុក​ការរំលោភផ្លូវភេទរវាងប្តីប្រពន្ធថាមិនអាចទៅរួច ដែល​នេះបានក្លាយជាឧបសគ្គដ៏ធំចំពោះការអនុវត្តច្បាប់។

មេធាវី Rena Herdiyani អនុប្រធានអង្គការ Kalyanamitra ដែលជាអង្គការសិទ្ធិស្ត្រីនៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី បានលើកឡើង​ពីការ​យល់ឃើញរបស់សង្គមថា៖ «អ្នកអនុវត្តច្បាប់ និងសង្គម គិតថា​វាជាតួនាទី​របស់ស្ត្រីក្នុងការបំពេញ​តម្រូវការផ្លូវភេទ​របស់​ស្វាមី»។


ការសិក្សាថ្មីមួយ ស្តីពី បទពិសោធផ្លូវភេទក្នុងចំណងអាពាហ៍​ពិពាហ៍ នៅក្នុង​ស្រុក​មួយ​នៃខេត្តកំពង់​ស្ពឺ ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​​សម្ភាសស្ត្រីដែលរៀបការហើយចំនួន១១នាក់។ ស្រ្តីទាំងនោះ​បានរាយការណ៍​ថា​ បានជួប​ប្រទះនូវ​ការរួមភេទ​ដែលមិន​ចង់​​បាន (unwanted sex)​ នៅក្នុងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ពួកគេ។ បទពិសោធទាំងនោះ រួម​មាន ការ​រួម​ភេទដោយ​​បង្ខំ ការ​រួមភេទដោយមា​នស​ម្ពាធ​ដើម្បីបំពេញចំណង់របស់ស្វាមី និងការរួមភេទដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចជាភរិយា (ឆន្ទៈក្នុងការយល់​ព្រម​ចំពោះការរួមភេទដែលមិនចង់បាន ទោះ​បី​ជាខ្វះ​ចំណង់​ផ្លូវភេទ​ក៏ដោយ ដោយសា​រ​បទដ្ឋាន​​សង្គម និង​វប្បធម៌ យល់​ថា ​ប្រពន្ធ​​​ត្រូវ​បម្រើផ្លូវភេទ​របស់​ស្វាមី)។


ចំណែក​ឯតាមបទដ្ឋាន​វប្បធម៌ និងសង្គមនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីវិញ ស្ត្រីត្រូវរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងលាក់បាំង​ពីបទពិសោធ​ផ្លូវភេទទាំងអស់នេះ ហើយប្រសិនបើសហគមន៍របស់ពួកគេបានដឹង ពួកគេនឹងទទួលភាពអាម៉ាស់។

​បើយោងទៅតាមហេតុផលនៃការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ទោះក្នុងបទដ្ឋាន​​ប្រពៃណី សង្គម ទស្សនៈ ឬជំនឿសាសនាបែបណាក៏ដោយ “ការរួមភេទដែលមិនមានការព្រមព្រៀងគ្នា” ទោះក្នុងទម្រង់ណាមួយ មិនគួរត្រូវបានអត់ឱនឡើយ។


ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ប្រទេស​អាស៊ាន​ទាំង​អស់​​គួរ​ដាក់​ទោស​លើទង្វើរំលោភផ្លូវភេទក្នុងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍?


ការដាក់​ទោស​លើទង្វើនេះ នឹង​ជួយ​ការ​ពារ និង​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិស្ត្រីនៅទូទាំងតំបន់អាស៊ាន ជាពិសេសសិទ្ធិរបស់​​ស្ត្រី​​ចំពោះ​ស្វ័យ​ភាព​បុគ្គល​លើ​រាង​កាយ​របស់​ពួក​គេ និង​សុខុមាលភាពផ្ទាល់​ខ្លួន​របស់​ពួក​គេ។

ការចាត់ទុកការ​រំលោភ​ផ្លូវភេទ​ក្នុងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ នឹងជួយ​ឱ្យ​ប្រទេស​អាស៊ាន​រក្សា​គោល​ដៅ និង​​​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ ដូចមានចែងក្នុងសេចក្តីប្រកាសស្តីពី​ការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើស្ត្រី និងកុមារ ក្នុងអាស៊ាន ដែលត្រូវ​បាន​អនុម័ត​កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៤ និងធ្វើឱ្យប្រទេសសមាជិកទទួលខុសត្រូវចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដែលពង្រឹង អនុម័ត ឬធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ជាតិសម្រាប់ការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើស្ត្រី។


ការសិក្សាថ្មីមួយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២២ ស្តី​ពី ការ​រំលោភផ្លូវភេទក្នុងទំនាក់ទំនង​អាពាហ៍​ពិពាហ៍ និងផល​ប៉ះពាល់​របស់​វា​នៅទូទាំង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានបង្ហាញថា ស្ត្រីដែលជាជន​រងគ្រោះនៃការរំលោភបែបនេះ ​បានទទួលរង​នូវ​បញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត​ធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុង​នោះរួម​មាន ជន​រងគ្រោះ​៧នាក់ ​ក្នុងចំណោម៨នាក់ កើតជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត និង​ជនរងគ្រោះម្នាក់​​ក្នុងចំណោម​៣នាក់​ កើតជំងឺ​ស្ត្រេស។ ក្រៅ​ពីនោះ​ មាន​ផលវិបាកខាងរាងកាយផ្សេងទៀត ដូចជា ការ​រលូតកូន សុខ​ភាព​ទារក​មិន​ល្អ ការ​ឆ្លង​​មេរោគ​​អេដស៍ និងការកើនឡើងអត្រាធ្វើអត្តឃាត។


ទោះបី​មាន​ការបង្ហាញពីផលអវិជ្ជមានក៏ដោយ អំពើហិង្សា និងផលវិបាកនៃការរំលោភផ្លូវភេទក្នុងទំនាក់ទំនង​អាពាហ៍​ពិពាហ៍ ត្រូវ​បាន​សាធារណជន និង​អ្នក​បង្កើត​គោលនយោបាយ ​មិនអើ​ពើ និង​មើល​រំលង។ មិន​ត្រឹម​តែ​មិន​បាន​ការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុង​ការ​រក​ដំណោះ​ស្រាយ និង​ចាត់​វិធាន​ការ​ទេ ផ្ទុយទៅវិញ ការពិភាក្សាអំពីបញ្ហាសំខាន់នេះត្រូវបាន​ច្រាន​ចោល​ជា​ញឹក​ញាប់ ​​ដោយ​ហេតុសង្គមយល់ថាមានភាពមិនសមរម្យក្នុងការនិយាយ ឬ​ពិភាក្សា​ពី​បញ្ហា​ផ្លូវ​ភេទ។


លោក Pratap Kishan ក៏បានលើកឡើងដែរថា៖ «ស្ត្រីមានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការរាយការណ៍អំពីបញ្ហាបែបនេះ ពីព្រោះពួកគេ​មាន​អារម្មណ៍ថាវាជារឿងនៅក្នុងគ្រួសារ ហើយពួកគេគួរតែ​លាក់​បាំង​វា»។

ដោយមើលឃើញពីឧបសគ្គទាំងនេះហើយ ទើបតម្រូវឱ្យ​មាន​​សកម្មភាព​​ជា​​ឯកច្ឆន្ទ​ពី​ទូទាំង​សមា​ជិក​​អាស៊ាន​​លើ​​បញ្ហា​​នេះ។ ប្រសិន​បើច្បាប់រដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់កំណត់យ៉ាង​ច្បាស់​អំពីឧក្រិដ្ឋកម្មនៃ​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទក្នុងទំនាក់​ទំនង​អាពាហ៍ពិពាហ៍ នោះ​អ្នកតស៊ូមតិក្នុងតំបន់អាចបន្តធ្វើការងារ ដែលនឹងតម្រូវឱ្យថ្នាក់តំបន់ទាំងមូលយល់ដឹង និងដោះស្រាយពី​បញ្ហា​បទដ្ឋាន​សង្គមដែលរារាំងដល់ការអនុវត្តច្បាប់ដូចដែលបានលើកឡើងពីខាងលើ។

បន្ថែមលើនេះ នៅពេលគ្មានការពិភាក្សាដោយបើកចំហលើបញ្ហារំលោភផ្លូវភេទរវាងប្តីប្រពន្ធ កង្វះទិន្នន័យជុំវិញបញ្ហានេះក៏​ជាកត្តារារាំង​ដល់​ការអនុវត្តច្បាប់​ផងដែ​រ។


អង្គការសុខភាពពិភព​លោក បាន​បង្ហាញ​ថា ដោយ​សារ​តែ​ភាព​រសើប​នៃ​បញ្ហា​នេះ ស្ថិតិ​ទូទៅ​ស្តីពីការរំលោភ​ផ្លូវភេទ​ក្នុងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ពិបាកនឹងធ្វើការ​ស្រង់​យក។ នៅក្នុងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យកាន់តែពិបាក ហេតុផល​គឺមិនត្រឹមតែដោយសារ​វា​​មិ​ន​មែន​ជា​បទ​ល្មើស​​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែក៏ដោយសារ​តែប្រទេសភាគច្រើននៅប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវ​ផ្នត់​គំនិតបុរស​និយម (patriarchal mindset)។


តើអ្វីដែលអាស៊ានអាចធ្វើបាន?


ដើម្បីផ្តល់អំណាចដល់ស្ត្រី និងពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងការទាមទារសិទ្ធិរបស់ពួកគេ បញ្ហានៃដាក់ការរំលោភផ្លូវភេទក្នុងទំនាក់​ទំនង​​​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​​ជាបទឧក្រិដ្ឋ និងការអនុវត្តច្បាប់ គួរតែត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ាននៅឆ្នាំក្រោយ​។ សហគមន៍អាស៊ានគួរតែប្រើអំណាចរួមរបស់ខ្លួនក្នុងការធានាថា រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសជាសមាជិកបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនក្រោម​សេចក្តីប្រកាសស្តីពីការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើស្ត្រីនៅក្នុងអាស៊ាន រួមទាំងការមាន​ច្បាប់ជាក់លាក់​ក្នុងការហាម​ប្រាម​ទង្វើ​នេះ។ ច្បាប់​ក៏គួរតែកំណត់ធាតុនៃ “ការយល់ព្រម ​(consent)” ជាចំណុចសំខាន់ដែលទាមទារដើម្បីវាយ​តម្លៃយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងច្បាស់លាស់ អំពី​បទឧក្រិដ្ឋនៃការរំលោភផ្លូវ​ភេទក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​អាពាហ៍​ពិពាហ៍។


ការអនុវត្តច្បាប់ទាក់ទង​នឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើអំពើបទឧក្រិដ្ឋនៃការរំលោភផ្លូវ​ភេទក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​អាពាហ៍​ពិពាហ៍ គួរ​តែត្រូវបាន​ចែក​រំលែក​ក្នុង​ចំណោម​បណ្ដា​​ប្រទេស​​ក្នុង​​តំបន់​​អាស៊ាន ដើម្បី​​ជា​គំរូ​សម្រាប់​ប្រទេស​ដែល​មិន​ទាន់​ចាត់​វិធានការចាំបាច់ ក្នុងការឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ។ ការ​ចែក​រំលែក​ឧទាហរណ៍ និង​ការ​អនុវត្ត​​ល្អៗទាំង​នេះ នឹង​ក្លាយ​ជាការលើកទឹកចិត្តដល់ជនរងគ្រោះនៃការរំលោភបំពាន ក្នុង​ការរាយការណ៍ និងទាមទាររកយុត្តិធម៌ជូនខ្លួនឯងផងដែរ​។


ដើម្បីបង្កើនការគាំទ្រចំពោះការសម្រេចដាក់ទង្វើនៃការការរំលោភផ្លូវភេទក្នុងទំនាក់​ទំនងអាពាហ៍​ពិពាហ៍​ថា​ជាបទឧក្រិដ្ឋ ចាំ​បាច់​​​ត្រូវមានការផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញជាសាធារណៈអំពីការរំលោភ​ផ្លូវភេទនៃ​ចំណងស្វាមីភរិយា ដោយប្រើយុទ្ធនា​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយការយល់ដឹង​ជា​សាធារណៈរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីប្រឆាំងបទដ្ឋានប្រពៃណី និងជំនឿ​មិនត្រឹមត្រូវ​ ដែល​​ធ្វើការ​​ស្តី​បន្ទោស​​​លើ​ជន​រងគ្រោះ ក៏ដូចជាដើម្បីបង្កើតការឆ្លើយតបប្រកបដោយការលើកទឹកចិត្ត​បន្ថែមទៀត​សម្រាប់ស្ត្រី​ដែល​ទទួល​រង​គ្រោះ។


វាមិនត្រឹមតែជាកាតព្វកិច្ចរបស់ស្ត្រីក្នុងការការពារខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាទំនួលខុសត្រូវរួមរបស់​សង្គម និងរបស់​រដ្ឋាភិបាល​ទូទាំង​តំបន់​នេះ​ផង​ដែរ ក្នុង​ការ​ផ្តល់​ឱ្យ​ស្ត្រីទាំ​ង​អស់​នូវបរិយា​កាស​សុវត្ថិ​ភាព ដោយ​មិន​គិត​ពី​អាយុ សញ្ជាតិ សាសនា និង​ស្ថានភាព​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ (marital status) របស់ពួកគេ៕




 

This article is produced with the financial assistance of Embassy of Sweden Section Office in Phnom Penh, European Union in Cambodia through Transparency International Cambodia. The views expressed herein can in no way be taken to reflect the official opinion of the European Union, Sweden Embassy, TI Cambodia, or Future Forum.

תגובות


bottom of page